De drie soorten energiecontracten naast elkaar uitgelegd, met een concreet rekenvoorbeeld per type.

Bij het vergelijken van energiecontracten kom je al snel drie termen tegen: vast, variabel en dynamisch. Ze klinken misschien bekend, maar de verschillen hebben grote impact op wat je uiteindelijk betaalt en hoeveel risico je loopt. In dit artikel leggen we elk contracttype uit aan de hand van een concreet voorbeeld, en geven we een handvat om te bepalen welk type het beste bij jouw situatie past.

Vast contract: zekerheid over je tarief

Bij een vast contract spreek je voor een bepaalde periode, bijvoorbeeld één of drie jaar, een vast tarief per kWh en per kuub gas af. Stel dat je nu een tarief van 0,28 euro per kWh vastzet: dat tarief verandert niet gedurende de looptijd, ook niet als de marktprijs in die periode flink stijgt of daalt. Je weet dus precies waar je aan toe bent, maar profiteert niet mee als de prijzen dalen.

Dit type contract is met name geschikt voor huishoudens die veel waarde hechten aan voorspelbaarheid in hun maandlasten, bijvoorbeeld omdat ze een strak huishoudbudget aanhouden of simpelweg niet actief willen bezig zijn met het volgen van de energiemarkt.

Variabel contract: meebewegen met de markt, per halfjaar

Een variabel contract, ook wel een contract voor onbepaalde tijd genoemd, kent geen vaste einddatum en het tarief kan door de leverancier worden aangepast, meestal twee keer per jaar op 1 januari en 1 juli. Stijgt de marktprijs in die periode, dan stijgt op enig moment ook jouw tarief mee. Daalt de markt, dan profiteer je daar ook van, zij het met vertraging.

Het voordeel van dit contracttype is de flexibiliteit: je zit nergens aan vast en kunt op elk moment kosteloos overstappen naar een andere leverancier of contractvorm, met inachtneming van de wettelijke opzegtermijn van dertig dagen. Het nadeel is de beperkte voorspelbaarheid, aangezien je pas achteraf weet wat het nieuwe tarief precies wordt.

Dynamisch contract: elk uur een andere prijs

Bij een dynamisch contract betaal je een prijs die per uur verschilt en die is gekoppeld aan de actuele groothandelsprijs van energie. Op een zonnige, winderige dag kan de prijs rond het middaguur zeer laag of zelfs negatief zijn, terwijl deze op een koude, windstille avond juist flink kan oplopen. Dit contract is vooral interessant als je je verbruik kunt verschuiven naar goedkope uren, bijvoorbeeld met een elektrische auto of thuisbatterij.

Uit cijfers van vergelijkingssites blijkt dat met name millennials in Nederland relatief vaak voor een dynamisch contract kiezen, vaker dan senioren en jongere generaties. Dit patroon houdt aan, terwijl oudere generaties over het algemeen terughoudender blijven met deze contractvorm, mogelijk vanwege de grotere onzekerheid die ermee gepaard gaat.

Welk type past bij wie

Wil je vooral rust en voorspelbaarheid, kies dan voor een vast contract. Verwacht je dat de prijzen gaan dalen en wil je daarvan profiteren zonder risico op scherpe pieken, dan is variabel een tussenweg. Ben je bereid actief te sturen op je verbruik en wil je maximaal profiteren van goedkope uren, dan is dynamisch het meest kansrijk, met het bijbehorende risico op prijspieken.

Een handige manier om te bepalen wat bij jou past, is door na te gaan hoeveel tijd en aandacht je bereid bent te besteden aan het managen van je energieverbruik. Wie hier geen zin of tijd voor heeft, is doorgaans beter af met een vast contract, ook al is dat gemiddeld gezien niet altijd het goedkoopste type over een langere periode.

Rekenvoorbeeld ter vergelijking

Stel een huishouden verbruikt jaarlijks een vast aantal kWh. Bij een vast contract betaalt dit huishouden het hele jaar hetzelfde tarief per kWh, ongeacht marktschommelingen. Bij een variabel contract kan het tarief halverwege het jaar wijzigen, wat resulteert in een iets ander totaalbedrag afhankelijk van de richting van de marktbeweging. Bij een dynamisch contract varieert de prijs per uur, waardoor het totaalbedrag sterk afhangt van wanneer het huishouden zijn verbruik heeft, met kansen op zowel een lagere als een hogere rekening dan bij de andere twee contractvormen.

Veelgestelde vragen

Kan ik zomaar wisselen tussen een vast, variabel en dynamisch contract?

Ja, dat kan, al gelden bij een vast contract de reguliere regels rond opzegvergoeding als je voortijdig wilt overstappen naar een ander type. Bij variabele en dynamische contracten kun je vrijwel altijd kosteloos wisselen.

Welk contracttype is het populairst in Nederland?

Op dit moment kiest de meerderheid van de overstappers nog altijd voor een vast contract, al groeit de interesse in dynamische contracten geleidelijk, met name onder jongere generaties.

Is een dynamisch contract risicovoller dan een vast contract?

Ja, een dynamisch contract kent grotere prijsschommelingen van uur tot uur, wat zowel kansen op besparing als risico’s op hogere kosten met zich meebrengt, afhankelijk van wanneer je verbruikt.

Kan ik een vast en dynamisch contract combineren voor stroom en gas apart?

Ja, sommige leveranciers bieden de mogelijkheid om voor stroom een dynamisch tarief te kiezen en voor gas een vast tarief, of andersom, afhankelijk van welke combinatie het beste bij je verbruikspatroon past.

Twijfel je welk type contract het beste bij jouw verbruik past? Vergelijk vaste, variabele en dynamische tarieven naast elkaar op energie-aanbiedingen.net.