Wanneer worden terugleverkosten door de ACM als onredelijk beschouwd? Dit zijn de criteria die worden gehanteerd.

De Autoriteit Consument en Markt staat toe dat energieleveranciers terugleverkosten rekenen, maar stelt hier wel voorwaarden aan: deze kosten moeten redelijk zijn. Maar wanneer is een tarief precies onredelijk? In dit artikel bespreken we de criteria die hierbij worden gehanteerd en hoe je dit voor jouw situatie kunt beoordelen.

Het basisprincipe van redelijkheid

Volgens de ACM mogen energieleveranciers onderscheid maken tussen klanten met en zonder zonnepanelen, mits de extra kosten die aan zonnepaneelklanten worden doorberekend redelijk zijn en in verhouding staan tot de daadwerkelijke, onderbouwbare kosten die de leverancier hierdoor maakt.

Dit betekent dat een leverancier niet zomaar een willekeurig hoog bedrag mag vragen, maar moet kunnen aantonen dat de gerekende terugleverkosten daadwerkelijk voortkomen uit de eerder besproken onbalans- en inkoopkosten die specifiek door teruglevering ontstaan.

Welke signalen kunnen wijzen op onredelijke kosten

Een belangrijk signaal is een sterke afwijking van wat vergelijkbare leveranciers voor eenzelfde soort teruglevering rekenen: valt een specifieke leverancier significant duurder uit dan de rest van de markt zonder duidelijke onderbouwing, dan kan dit wijzen op een onredelijk tarief.

Een ander signaal is een leverancier die weigert of niet in staat is om een concrete onderbouwing te geven van hoe de terugleverkosten zijn opgebouwd, wat kan duiden op een tarief dat niet daadwerkelijk is gebaseerd op onderliggende, aantoonbare kosten.

Hoe transparantie een rol speelt

Naast de hoogte van het bedrag zelf, hecht de ACM ook waarde aan transparantie: leveranciers moeten duidelijk communiceren over het bestaan en de hoogte van terugleverkosten, bij voorkeur al voordat een klant een contract afsluit, in plaats van dit pas later, verstopt in kleine lettertjes, te onthullen.

Ontbreekt deze transparantie, dan kan dit op zichzelf al aanleiding geven tot een klacht, zelfs als het bedrag zelf mogelijk wel in verhouding staat tot de daadwerkelijke kosten die de leverancier maakt.

Praktisch: hoe beoordeel je jouw eigen situatie

Vergelijk de terugleverkosten van jouw leverancier met minstens drie tot vijf andere aanbieders voor een vergelijkbare hoeveelheid teruglevering, om te zien of jouw leverancier significant afwijkt van het gangbare marktniveau, wat een eerste indicatie kan geven van mogelijke onredelijkheid.

Vraag daarnaast bij je leverancier expliciet om een onderbouwing van de gerekende kosten, en beoordeel of deze onderbouwing logisch en concreet aansluit bij de bekende oorzaken van onbalans- en inkoopkosten, of dat het eerder een vage, algemene verwijzing betreft zonder concrete cijfers.

Wat te doen als je een tarief onredelijk vindt

Volg de eerder in dit dossier beschreven stappen: vraag eerst een onderbouwing op bij je leverancier, dien bij aanhoudende onvrede een klacht in bij de ACM, en overweeg parallel om over te stappen naar een leverancier met een aantoonbaar redelijker tarief voor jouw specifieke teruglevering.

Rol van precedenten en eerdere ACM-uitspraken

Bij het beoordelen van de redelijkheid van terugleverkosten kan de ACM zich baseren op eerdere uitspraken en onderzoeken naar vergelijkbare situaties, wat een zekere consistentie geeft aan hoe dit soort kwesties worden beoordeeld over verschillende leveranciers heen.

Raadpleeg gepubliceerde ACM-besluiten en onderzoeken over terugleverkosten als je wilt begrijpen welke argumenten en criteria in eerdere gevallen zwaar hebben gewogen, wat je kan helpen om je eigen situatie beter te beoordelen.

Dit soort precedenten worden doorgaans gepubliceerd op de website van de ACM en kunnen nuttige context bieden, ook al is elke individuele situatie op zichzelf beoordeeld op basis van de specifieke feiten en omstandigheden.

Veelgestelde vragen

Bestaat er een vast maximumbedrag dat leveranciers mogen rekenen als terugleverkosten?

Nee, er is geen vast wettelijk maximumbedrag; de toets is of het bedrag redelijk is in verhouding tot de daadwerkelijke kosten van de leverancier, wat per leverancier kan verschillen.

Moet een leverancier mij altijd een gedetailleerde kostenonderbouwing geven als ik hierom vraag?

Leveranciers zijn in beginsel verplicht om enige onderbouwing te kunnen geven, al is de exacte mate van detail die zij moeten verstrekken niet in alle gevallen even strikt vastgelegd.

Kan een significant hoger tarief dan concurrenten altijd als onredelijk worden beschouwd?

Niet automatisch; een leverancier kan legitieme, aantoonbare redenen hebben voor hogere kosten, bijvoorbeeld door een groter aandeel zonnepaneelklanten in hun portfolio, maar dit moet dan wel concreet onderbouwd kunnen worden.

Wat gebeurt er als de ACM oordeelt dat een tarief onredelijk is?

De ACM kan een leverancier verplichten het beleid aan te passen, al is dit een proces dat tijd kan vergen en niet altijd leidt tot directe individuele compensatie voor klanten die al te veel hebben betaald.

Kan ik als individuele consument de ACM dwingen tot een onderzoek?

Nee, de ACM bepaalt zelf op basis van binnenkomende signalen of onderzoek gerechtvaardigd is, al draagt elke ingediende klacht bij aan het totaalbeeld dat de toezichthouder hierover opbouwt.

Is transparantie op zichzelf al genoeg om een tarief als redelijk te beschouwen?

Nee, transparantie is een noodzakelijke maar geen voldoende voorwaarde; ook de hoogte van het bedrag zelf moet in verhouding staan tot de daadwerkelijke, onderbouwbare kosten van de leverancier.

Zijn ACM-besluiten over terugleverkosten openbaar toegankelijk?

Ja, de ACM publiceert relevante besluiten en onderzoeken op haar website, wat consumenten en belanghebbenden inzicht geeft in hoe dit soort kwesties worden beoordeeld.

Kan ik een eerder ACM-besluit gebruiken als onderbouwing voor mijn eigen klacht?

Ja, het verwijzen naar relevante precedenten kan je klacht versterken, al blijft de ACM elke situatie op haar eigen merites beoordelen.

Kan een leverancier met succes bezwaar maken tegen een ACM-uitspraak?

Ja, leveranciers hebben net als consumenten de mogelijkheid om bezwaar en eventueel beroep aan te tekenen tegen besluiten van de ACM, wat kan resulteren in langere juridische procedures.

Is de definitie van redelijkheid vastgelegd in een specifiek getal of percentage?

Nee, er bestaat geen vast percentage; redelijkheid wordt per geval beoordeeld op basis van de onderbouwing en verhouding tussen kosten en onderliggende oorzaken.

Kan ik als groep zonnepaneeleigenaren gezamenlijk optrekken tegen een leverancier?

Ja, collectieve acties via consumentenorganisaties kunnen meer gewicht in de schaal leggen dan individuele klachten, vooral bij structurele problemen bij een specifieke leverancier.

Wil je zien welke leveranciers transparant en redelijk omgaan met terugleverkosten? Vergelijk de opties op energie-aanbiedingen.net.