Een modelcontract is vaak duurder dan je denkt. Dit is wat het inhoudt en waarom overstappen bijna altijd loont.

Veel huishoudens hebben, vaak zonder het te weten, een zogeheten modelcontract. Dit type contract komt niet voort uit een bewuste keuze, maar ontstaat automatisch in bepaalde situaties, en is doorgaans een van de duurdere opties op de energiemarkt. In dit artikel leggen we uit hoe een modelcontract ontstaat, waarom dit vaak duur uitpakt, en hoe je hier eenvoudig vanaf komt.

Hoe ontstaat een modelcontract

Een modelcontract ontstaat bijvoorbeeld wanneer je verhuist naar een woning waar nog geen energiecontract op jouw naam staat en je niet zelf actief een leverancier kiest, of wanneer een vast contract afloopt en je niet overstapt of verlengt. De netbeheerder wijst dan automatisch een leverancier toe volgens een vaste verdeelsleutel.

Deze verdeelsleutel is bedoeld om te garanderen dat iedereen altijd energie geleverd krijgt, ook als er geen bewuste keuze is gemaakt. Het is dus een vangnet-constructie, geen aanbod dat is samengesteld om voordelig te zijn voor de consument.

Waarom dit vaak duur uitpakt

Bij een modelcontract gelden de standaardtarieven van de toegewezen leverancier, zonder de kortingen, welkomstbonussen of scherpe actietarieven die je bij een bewust gekozen contract wel zou krijgen. In de praktijk betekent dit dat je met een modelcontract structureel meer betaalt dan noodzakelijk is.

Het verschil tussen een modelcontract en een bewust gekozen contract kan op jaarbasis aanzienlijk oplopen, zeker voor huishoudens met een gemiddeld tot hoog verbruik. Juist omdat een modelcontract vaak ontstaat zonder dat de bewoner zich hiervan bewust is, blijven veel huishoudens onnodig lang op dit dure tarief zitten.

Overstappen is bijna altijd voordelig

Omdat een modelcontract geen vaste looptijd kent, kun je hier vrijwel altijd zonder opzegvergoeding vanaf. Het overstappen verloopt hetzelfde als bij een regulier contract voor onbepaalde tijd: je kiest een nieuwe leverancier, en die regelt de opzegging van het modelcontract voor je, met een wettelijke opzegtermijn van maximaal dertig dagen.

Er is in de praktijk vrijwel geen situatie denkbaar waarin het voordeliger is om op een modelcontract te blijven zitten dan over te stappen naar een bewust gekozen contract, omdat modelcontracten per definitie niet zijn samengesteld om concurrerend te zijn.

Hoe je checkt of je een modelcontract hebt

Twijfel je of je op dit moment een modelcontract hebt? Kijk op je laatste rekening naar het type contract, of neem contact op met je huidige leverancier. Heb je nooit bewust een contract afgesloten of vergelijking gedaan sinds je verhuizing, dan is de kans groot dat je op dit moment op een modelcontract zit.

Een ander signaal is dat je nooit een welkomstbonus of introductiekorting hebt ontvangen bij het begin van je huidige levering, terwijl dit bij een bewust afgesloten contract vrijwel altijd het geval is. Het ontbreken hiervan wijst er vaak op dat je automatisch bent toegewezen aan een leverancier.

Voorkomen dat je opnieuw op een modelcontract belandt

Nadat je bent overgestapt naar een bewust gekozen contract, is het belangrijk om ook bij toekomstige verhuizingen of het aflopen van een contract actief te blijven vergelijken, in plaats van simpelweg af te wachten. Dit voorkomt dat je later opnieuw onbedoeld terugvalt op een duur modelcontract.

Veelgestelde vragen

Betekent een modelcontract dat ik zonder energie kan komen te zitten?

Nee, een modelcontract garandeert juist dat je altijd energie geleverd krijgt, ook zonder een bewuste keuze voor een leverancier. Het is alleen financieel vaak minder gunstig dan een zelf gekozen contract.

Kan ik met terugwerkende kracht compensatie krijgen voor de periode op een modelcontract?

Nee, in de regel niet. Je kunt wel direct overstappen naar een voordeliger contract, maar de reeds betaalde periode wordt niet met terugwerkende kracht gecorrigeerd.

Hoe lang duurt het om van een modelcontract over te stappen?

Dit verloopt via de reguliere opzegtermijn van maximaal dertig dagen, net als bij elk ander contract voor onbepaalde tijd.

Kan ik zelf kiezen naar welke leverancier ik overstap vanuit een modelcontract?

Ja, je hebt volledige vrijheid om te kiezen voor elke leverancier die in Nederland actief is, net als bij een reguliere overstap.

Vermoed je een modelcontract te hebben? Vergelijk je huidige tarief met de scherpste aanbiedingen op energie-aanbiedingen.net en stap eenvoudig over.